Symptomen: Hevig schuren, spugen.

De karperluis, Argulus, behoort ook tot het geslacht van de schaaldieren. Het mannetje en het vrouwtje zijn allebei parasieten die zich op het lichaam en de kieuwen van de koi vastzetten. De karperluis kan tot 10 mm lang worden en heeft een duidelijke ronde vorm met twee schotelvormige zuignappen die aan de onderkant uitsteken. De zuignappen zijn hard; ze bestaan uit een stof die sterk lijkt op het huidpantser van insecten. Met de zuignappen kan de karperluis zich vastzetten op het lichaam van de koi en over de slijmlaag van de vis heen glijden. Karperluizen zijn uitstekende zwemmers; wanneer ze van een koi worden afgeveegd, blijven ze gewoon rondzwemmen totdat ze weer een vis tegenkomen.  Tussen de zuignappen bevinden zich naaldvormige delen van de mond waarmee de karperluis de huid van de koi binnendringt. Klieren produceren een vergif dat door de holle "naalden" stroomt; de luis breekt door een zaagbeweging van de mond het aangetaste weefsel open. Op de plaats waar een karperluis heeft gezeten, vormt zich een opvallende rode plek op het lichaam van de koi.  Het is niet verwonderlijk dat de huid van de koi behoorlijk geïrriteerd kan raken door de aanwezigheid van karperluizen. Bij koi zijn symptomen merkbaar die lijken op die van een infectie van eencellige parasieten, dat wil zeggen: de koi gaan zich schuren en gaan uit het water springen. Besmette koi verliezen soms ook gewicht, omdat ze afgeleid worden door de karperluizen. Als de vis niet behandeld wordt, zal dit leiden tot een groeiachterstand. De verwondingen veroorzaken weer een secundaire infectie van bacteriën of schimmels. Als de kieuwen besmet, kunnen de verwondingen zeer ernstig zijn en kan de vis in ademnood komen. Binnen een populatie van vissen kunnen karperluizen ook ziekten van de ene vis op de andere overbrengen, zoals parasitaire protozoa, verschillende bacteriële infecties en lenteviraemia bij karpers. De term "kieuwwormen" heeft betrekking op de volwassen vrouwtjes van de parasitaire schaaldierensoort Ergasilus, die duidelijk worm- achtige witte eierzakken heeft.  Opmerkelijk is dat de mannetjes niet parasitair en al vrij snel na het paren sterven. De vrouwtjes komen voor op het lichaam, de vinnen en vooral op de kieuwen van de besmette vissen. Het eerste paar benen verandert in grijporganen, met haakvormige uitsteeksels waarmee de parasieten zich aan de kieuwplaatjes kunnen vastgrijpen en van het weefsel kunnen eten. Heftige infecties kunnen leiden tot zware verwondingen doordat de kieuwplaatjes worden aangetast, waarbij zich dan vaak ook nog een secundaire infectie van bacteriën en schimmels voordoet. Deze parasiet komt niet veel voor bij koi, maar het is desondanks raadzaam om nieuwe vissen erop te controleren, omdat de parasiet alleen via besmette vissen in de vijver terecht kan komen.

Behandeling: zie Producten: Medicijnen; Lernex, Malachit, Malachite Green, Formalin, Formaldehyde, F.M.G.Mix.

Symptomen: Witachtige, wattenachtige troebeling passief gedrag, ademnood.

Schimmels zijn planten welke niet beschikken over de kleurstof chlorofyl. Deze kleurstof stelt planten in staat om met het zonlicht essentiële voedingsstoffen te produceren door het proces dat bekendstaat als fotosynthese. Schimmels betrekken hun voedsel van organische bronnen, zoals uit dode planten of dieren, of uit levende weefsels. De bekendste soorten schimmel bestaan uit lange vertakte draden (hyphae) die door elkaar heen lopen en een gevlochten structuur vormen die het mycelium genoemd wordt. Schimmels groeien in een vochtige of natte omgeving en zitten in iedere (koi)vijver. Dode vissen vormen een ideale voedingsbodem voor schimmels. Verwijder dode vissen daarom altijd onmiddellijk uit de vijver. Verwijder besmette eitjes altijd uit de vijver zodra u ze hebt ontdekt. Eitjes en koi die met dit soort schimmel zijn besmet, vertonen grijze wolachtige (lijkt op een plukje watten) vlekken. De twee schimmelinfecties die het meest voorkomen en welke in deze categorie thuishoren zijn: Saprolegnia en Branchiomyces.

Behandeling: zie Producten: Medicijnen; Alparex, F.M.C-50, F.M.G.Mix, Formalin, Formaldehyde, Malachit, Malachite Green.

Symptomen: Geen trek in eten, geleiachtige uitwerpselen.

Ankerworm (Lernaea) is een van de meest beruchte parasitaire schaaldieren voor de koi. Er zijn verschillende soorten, die allemaal parasitair zijn. De complete levenscyclus van de ankerworm duurt 17 tot 33 dagen, afhankelijk van de temperatuur. Bij 20°C duurt de cyclus bijvoorbeeld 25 dagen; onder 15°C wordt de cyclus niet voltooid. De pas uitgekomen ankerworm, of nauplius, is ovaal van vorm en zwemt vrij in het water rond. De nauplius verandert in het tweede stadium van de cyclus in de metanauplius, die ook vrij rondzwemt. Voor daaropvolgende parasitaire stadia is een gastheer vereist; de ankerworm nestelt zich in deze voorstadia op de kieuwen. De volwassen ankerwormen paren met vrouwtjes, worden dan non-parasitair en verlaten de gastheer. De bevruchte vrouwtjes verlaten de kieuwen en nestelen zich op het lichaam van de koi, waar ze blijven groeien. Hun schaaldiervormen verdwijnen, en ze krijgen hun "wormige" vorm.  Tegelijkertijd graven ze zich diep onder de huid en in onderliggende weefsels in, waarbij ze ankerachtige uitsteeksels ontwikkelen waarmee ze zichzelf stevig op hun plaats houden. In dit stadium is de volwassen ankerworm duidelijk zichtbaar op de vis aanwezig; de parasiet kan soms wel 20 mm lang zijn, afhankelijk van de soort. De ankerwormen scheiden verteringssappen af waardoor ze verteerd lichaamsweefsel kunnen opnemen. De voedingsstoffen die ze uit de koi halen, worden gebruikt om eieren te leggen. Deze eieren zijn zichtbaar als een tweetal witte eierzakken die zich aan het uiteinde van het volwassen vrouwtje bevinden. Al deze eitjes worden in het water gebracht, waarmee de levenscyclus weer een aanvang kan nemen.

Symptomen: Hevig schuren, grauwe huid, witte stipjes....

Witte stip is bekend bij eenieder die vissen houdt. Het wordt veroorzaakt door een protozoön met de wetenschappelijke naam Ichthyophthirius muitifiliis. Witte stip kent een ingewikkelde levenscyclus en kan zich snel door een vissenbevolking verspreiden. De witte stipjes op de huid, vinnen en kieuwen worden "rijp" wanneer ze ongeveer 1 mm zijn, breken dan door de huid heen en vallen eraf. Binnen een paar uur nestelen ze zich in de vijver en vormen ze een kiemcel. Ze vermenigvuldigen zich vervolgens, waardoor meer dan duizend kleine infectiehaardjes worden gevormd. Wanneer deze "zwermsporen" uit de kiemcel breken, moeten ze binnen 24 uur een gastheer vinden om te overleven. Koi die geïnfecteerd zijn, vertonen de kenmerkende witte stipjes, krabben zichzelf en willen de watertoevoerbuis inzwemmen. Wanneer de infectie zich verder ontwikkelt, eten de vissen niets meer, worden ze passief en verliezen ze hun kleur. Als u er niets aan doet, is witte stip dodelijk.

Behandeling: Medicijnen; F.M.C-50, F.M.G.Mix, Formalin, Formaldehyde, Malachit, Malachite Green.

Symptomen: Hevig schuren, versnelde ademhaling, rode huid plekken, sterke slijmvorming, witte stipjes op lichaam,ondoorzichtige blauwe film op de huid.

Chilodonella lijkt veel op een kleine kruisbes en komt voor op de vinnen, het lichaam en de kieuwen; het lichaam van huidcellen. Chilodonella kan zich in het vroege voorjaar buitengewoon snel vermenigvuldigen; de koi zijn dan nog passief zodat de infectie zich goed en wel kan nestelen voordat de vis er iets tegen kan doen.  Koi die met Chilodonella zijn besmet, vertonen het bekende verschijnsel van de grijs/witte film die het lichaam bedekt, plus het kenmerkende gedragspatroon van krabben, springen en daarna verzanden in passiviteit. Wanneer u de vis niet behandeld gaat hij dood. Chilodonella wordt vaak geassocieerd met vissen die al verzwakt zijn door stress of ziekte; de parasiet komt vaak voor in combinatie met infecties van bacteriën en schimmels.

Behandeling: zie Producten: Medicijnen; Alparex, F.M.C.50, Malachit, Malachite Green, Formaldehyde, F.M.G.Mix, GTC

Syptmonen: Hevig schuren, versnelde ademhaling, rode huid plekken, sterke slijmvorming, witte stipjes op lichaam,ondoorzichtige blauwe film op de huid.

Costia (ook Ichthyobodo genaamd) is een boonvormige protozoaparasiet die zich voortbeweegt met lange zweep- achtige draden of flagellen. De parasiet bevindt zich op het lichaam en de kieuwen van de vis en voedt zich met huidcellen. In de vroege stadia van de infectie dringt de Ichthyobodo de kleine kuiltjes in de huid binnen waar de schubben aan de huid vastzitten. Nadat de parasieten zich hebben vermenigvuldigd, verspreiden ze zich over het hele lichaam, waaronder ook over de kieuwen. De koi beginnen dan tegen voorwerpen aan te schuren en springen boven het water uit. In een volgend stadium eten de koi niet meer en worden ze passief.  Ichthyobodo houden het uit bij temperaturen tussen 2 en 29'C; echter hebben recente onderzoeksrapporten aangetoond dat het protozoön zich zelfs op 38'C kan vermenigvuldigen. Net als andere protozoa zijn Ichthyobodo met name actief in het vroege voorjaar; ze vermenigvuldigen zich dan terwijl de koi nog moet bijkomen van de winter. Omdat deze parasiet de plaats aantast waar de schubben in de huid vastzitten, is het moeilijk voor de koi om zich van deze parasiet te ontdoen. Het belangrijkste probleem is dat er secundaire infecties van bacteriën en schimmels kunnen optreden als gevolg van de schade.

Behandeling: zie Producten: Medicijnen;  Malachit,Formaline, Malachite Groen, Formaldehyde,F.M.G.Mix.

Symptomen: Hevig schuren, springen, grauwe huid, geen zin in eten.

Trichodina en andere aanverwante parasieten zijn waarschijnlijk de eencelligen die de koibezitter het beste kent. Om deze schotelvormige organismen zit een duidelijke ring van kleine haartjes (cilia) die voor de beweging zorgen. Bij koi die een Trichodina-infectie hebben opgelopen, vormt zich een grijze film over het lichaam. Deze overdadige slijmproductie werkt alleen maar stimulerend op de groei van de Trichodina. Trichodiniden worden ook op de meest gezonde vissen aangetroffen, maar als de vis ziek is of in slechte conditie of in slechte watercondities verblijft, gaan de parasieten zich wild uitzaaien, waardoor secundaire bacteriële infecties kunnen ontstaan. Trichodiniden kunnen ook de kieuwen aantasten. Schade aan de kwetsbare kieuwplaatjes leidt dan al gauw tot een bacteriële infectie. In het vroege stadium van de infectie gaan koi zichzelf herhaaldelijk krabben en springen ze uit het water. In een later stadium zal de vis niet meer eten en blijft hij vlak onder de waterspiegel hangen, meestal bij het punt waar het water doorlucht wordt.
De vis hapt vaak na lucht en komt daarvoor naar de waterspiegel. Als het eenmaal zover gevorderd is, bestaat er weinig kans dat de koi de infectie zal overleven, zelfs niet als de koi behandeld wordt. Om met zekerheid Trichodina te kunnen vaststellen is microscopisch onderzoek noodzakelijk.

Behandeling: Calin, Omnipur, Kaliumpermagnaat.

Symptomen: Uitstaande schubben, uitpuilende ogen, opgezwollen lichaam

Deze ziekte komt gewoonlijk in het voorjaar voor, met name wanneer de temperatuur van het water gaat oplopen (Uit onderzoek blikt dat het sterftecijfer het grootste is bij 13,5° tot 15,5°C.) De kenmerkende symptomen zijn een opgezwollen lichaam (gelijk aan buikwaterzucht), bleke kieuwen en soms onderhuidse bloedingen op het lichaam en rond de anus. Het lichaam vult zich met een heldere of bruine vloeistof. De bloedvaten rond de zwemblaas zijn vaak gesprongen en de lever en de milt zullen vergroot zijn Jonge koi zijn zeer vatbaar voor dit virus. Er zullen weinig vissen zijn die het overleven. De vissen die wel overleven zijn weliswaar immuun geworden voor de ziekte, maar zijn wel potentiële dragers van het virus. Het virus komt in het water door de ontlasting van een besmette koi. Het virus besmet vervolgens de nieuwe gastheer via de kieuwen en dringt dan de bloedbaan binnen. Het virus kan ook overgebracht worden door: direct contact met besmette vissen, door slijm, door besmette apparatuur en water, door de visluis, Agrulus, en de visbloedzuiger, Piscicola geometra. Er bestaat geen geneesmiddel tegen karperviraemia. Uit voorzorg kunt u het beste alle apparatuur desinfecteren, waterkwaliteit optimaal houden en regelmatig controleren of uw koi ziek zijn. Vissen kopen van betrouwbare handelaren en nieuwe vissen in quarantaine doen is natuurlijk altijd aan te raden!

Behandeling: Er is geen medicijn beschikbaar voor virusinfecties. De koihouder moet erop vetrouwen dat het immuunsysteem van de vis de infectie bestrijdt, dus dat de vis zichzelf geneest!

Bij de karperpokken worden dikke wasachtige brokken gevormd, meestal vinden we die op de vinnen maar we treffen ze ook op het lichaam van de koi aan. De ziekte wordt veroorzaakt door het soort virus dat zijn eigen genetisch materiaal in de gastcel inbouwt. Koi zullen niet dood gaan aan deze ziekte, maar in ernstige gevallen kan de vis er door de dikke stukken erg misvormd gaan uitzien. Hoe het virus wordt overgebracht is niet duidelijk, hoewel het wel duidelijk is dat koi het virus kunnen krijgen wanneer ze in contact komen met reeds besmette vissen. De kenmerkende wasachtige brokken zullen zich vaak in de lente ontwikkelen, wanneer de stijgende temperaturen het virus actief maakt voordat het afweersysteem van de vis al volledig in werking is getreden. Bij besmette koi komen de symptomen ook aan het licht wanneer deze koi gestrest raken.

Behandeling: Er is geen medicijn beschikbaar voor virusinfecties. De koihouder moet erop vetrouwen dat het immuunsysteem van de vis de infectie bestrijdt, dus dat de vis zichzelf geneest! Men kan koivits geven om het inmuunsysteem te ondersteunen.

Welke soorten wormen teisteren onze koi?

Eén van de meest voorkomende groep dierlijke ziekteverwekkers zijn wormen. Ook hier vinden wij parasieten, die binnen of buiten het lichaam, de vis schade toebrengen. We onderscheiden haakwormen, draadwormen, lintwormen, kieuwwormen en huidwormen. De laatste twee soorten zijn de meest voorkomende bij koi. De grootte van de wormen varieert sterk, sommige zijn alleen met het menselijk oog en andere alleen met een microscoop te herkennen. De ziektebeelden kunnen vaak met de ziektebeelden van ééncellige infecties worden verward. Dit komt omdat dezelfde secundaire infecties kunnen ontstaan.

Gyrodactylus of huidwormen :
De huidwormen of gyrodactylus veroorzaken evenals sommige ééncelligen een troebele huid en bloedige plekken op de huid. De vissen schuren langs de vijverwanden en stenen, krijgen een donkere kleur en vermageren. Bijkomende bacteriële infecties zijn aan de rode plekken herkenbaar.

De Gyrodactylus is een levendbarende worm die tot de groep monogene trematoden behoort. Dit betekent, dat hij zich zonder tussengastheer kan vermeerderen. In een oude worm is reeds een jonger exemplaar aanwezig, hierin de derde generatie en daarin de 4 generatie. De huidwormen hebben geen oogpunten; de Dactylogyrus of kieuwwormen wel. Aan het achtereinde zien wij een reeks haakjes waarmee ze zich op de huid vasthechten (16 kleine haakjes en 2 grote). Aan het andere einde heeft Gyrodactylus een dubbel eind, wat meestal goed te zien is. De besmetting van de vissen gaat direct van vis op vis.

Een huidafstrijkje wordt onder een microscoop bij een vergroting van 50 - 100x bekeken. De wormen bewegen heel langzaam en kunnen eenvoudig gediagnosticeerd worden. Soms zijn de haakjes niet meer te zien, omdat ze bij het afstrijken in de huid van de vis vast blijven zitten.

Dactylogyrus of kieuwwormen :
Deze ziekte heeft in de beginfase geen duidelijk beeld. De vissen ademen sneller en vaak alleen via één kieuw. De andere kieuw houden ze dicht. Ook kunnen de kieuwen ver openstaan. Later vermageren de vissen, schuren met de kieuwen aan de vijverwand en stenen en krijgen een donkere kleur. Indien men de kieuwen bekijkt, ziet men vaak duidelijk aangetaste delen van de kieuwblaadjes.

Evenals de Gyrodactylus behoort de Dactylogyrus tot de groep monogene Trematoden. Maar Dactylogyrus infecteert alleen de kieuwen. Pas als zich een massale infectie voordoet, kunnen wij ook enkele exemplaren op de huid van de vis vinden. Dactylogyrus is niet levendbarend maar legt eieren, waaruit jonge larven komen, die zich op de kieuwen tot volwassen wormen ontwikkelen. De worm heeft ook aan het achtereinde 12 kleinere en 2 grotere haakjes waarmee hij zich op de kieuwen vast hecht. De voorzijde eindigt op 4 punten en er zijn 4 oogpunten te zien.

De parasiet is bij een vergroting van 50-100x van een kieuwafstrijkje of een stuk kieuw goed te zien. Voor enkele details is een hogere vergroting noodzakelijk.

Advies: Wij adviseren Triclam van Rob Heijmans

Syptomen: Ontstoken plekken, open wonden, onregelmatige vinnen.

Sommige bacteriën, met name Aeromonas en Pseudomonas, veroorzaken vinrot, huidaandoeningen en interne bloedingen. Deze bacteriën komen gewoon in zoetwater voor en kunnen zelfs al bij een temperatuur van 10°C ziekten veroorzaken met als gevolg dat ze met name in de lente en de herfst een probleem kunnen vormen. Deze bacteriën veroorzaken vaak infecties bij vissen die verzwakt zijn als gevolg van stress, verwondingen op het lichaam, of een slechte waterkwaliteit. Wanneer u de waterkwaliteit in de vijver dus probeert optimaal te houden, bent u daarmee tevens bezig met het voorkomen van voornoemde problemen.  Karpererythrodermatitis is een huidziekte die veroorzaakt wordt door een variant van Aeromonas, leidt tot zweren op de huid van besmette koi. De ziekte zal meestal beginnen met een verwonding, en de beschadiging die de infectie veroorzaakt leidt vaak tot secundaire schimmelinfecties. Indien hier niets aan gedaan wordt, zal deze infectie zich door het lichaam kunnen verspreiden, wat vervolgens weer kan resulteren in interne bloedingen en bloedvergiftiging (septikemie). Als er op tijd een diagnose wordt gesteld, kan de infectie met een eenvoudige antibioticakuur worden bestreden. Men moet er wel op bedacht zijn dat daarbij problemen kunnen optreden wanneer deze geneesmiddelen eerder verkeerd zijn toegepast.

Gatenziekte is waarschijnlijk de term die veel koi-liefhebbers gebruiken om de zweren te beschrijven die op het lichaam van de koi voorkomen als gevolg van een bacteriële infectie. Zulke gaten leiden onmiskenbaar tot problemen met de osmose (vochthuishouding van de koi). Bij een gezonde koi (vis) is er een evenwicht tussen de hoeveelheid water die het lichaam binnenkomt (voornamelijk via osmose door de kieuwen) en het water dat het lichaam via de nieren, als urine, verlaat. Wanneer een koi gaten in het lichaam heeft, dringt het water ongehinderd door de beschadigde huid naar binnen en vormt een extra belasting voor de nieren, met als gevolg dat deze kunnen uitvallen. In deze omstandigheden kan het zeker de moeite waard zijn zout (zie zoutgebruik) aan het water toe te voegen, en wel 3 gram per liter water. Deze oplossing van 0,3 procent helpt om het osmose-evenwicht bij de wond weer te herstellen en om de werkbelasting van de nieren te verlichten. Met een zoutbehandeling kan het evenwicht bij gestreste koi vaak weer worden hersteld. Zoals reeds gezegd, gestreste koi zijn vatbaarder voor bacteriële infecties. Zout is een krachtig desinfecterend middel dat de ziekteverwekkende bacteriën vaak uitschakelt voordat die problemen veroorzaken.

Behandeling: (vraag ons om advies)

Er zijn veel verschillende soorten bacteriën waarvan de meeste niet schadelijk zijn maar zelfs nuttig zijn, zoals nitrificerende bacteriën in biologische filters. Daarnaast zijn er nog voldoende bacteriën die wel schadelijk of ziekteverwekkend kunnen zijn. Bacteriën nemen voedingsstoffen op door de harde celwand heen en kunnen worden ingedeeld in bacteriën die zuurstof nodig hebben (Aërobe bacteriën) om zich te vermenigvuldigen, en bacteriën die zonder zuurstof (Anaërobe bacteriën) kunnen (moeten) leven, aangezien zuurstof giftig voor ze is. Bacteriën vermenigvuldigen zich door zich gewoon in tweeën te splitsen (binaire celdeling). Bij optimale omstandigheden kunnen sommige bacteriën zich iedere 15 tot 30 minuten delen. Bacteriën kennen een voortplanting waarbij er tussen twee cellen een uitwisseling van genetisch materiaal plaatsvindt. De grootte, vorm en de kleur van de bacteriekoloniën vormen handige aanwijzingen omtrent de soort. Voor een accurate identificatie is echter een complexe procedure nodig waarbij monsters genomen worden en waarbij men de bacteriën in een voedingsbodem zet om ze te kweken. Deze procedures moeten echter in speciale laboratoria worden uitgevoerd. De meest voorkomende bacteriën die een gevaar voor de koi kunnen zijn: Vistuberculose en Vinrot, zweren en bloedvergiftiging.

Behandeling: zie Producten: Medicijnen; Cytofex, Acriflavin, F.M.G.Mix, Formaldehyde, Funox (vraag frieslandkoi naar de beste behandeling!)

Symptomen
Uitstaande schubben, uitpuilende ogen, opgezwollen lichaam.

Buikwaterzucht
De symptomen van "buikwaterzucht" zijn overduidelijk: uitpuilende ogen (exophthalmus) en uitgezette schubben waarbij het lichaam eruit ziet als bij een dennenappel. Het is belangrijk om te weten dat buikwaterzucht een teken is van een aantal mogelijke gezondheidsproblemen. De ziekte kan onder meer veroorzaakt worden door slecht functionerende nieren of vochtophoping bij het hart. Maar buikwaterzucht kan ook worden veroorzaakt door een bacteriële invasie. Het is verschrikkelijk moeilijk om een juiste keuze te maken uit één van de mogelijke oorzaken van buikwaterzucht. Uiteindelijk kan een bacteriële infectie alleen worden vastgesteld indien de symptomen zich ook bij andere vissen voordoen. Bacteriële buikwaterzucht is een besmettelijke ziekte, zodat besmette vissen het best afgezonderd kunnen worden. Wanneer u het vijverwater behandelt met een goed anti-bacterieel middel, kunt u voorkomen dat de ziekte overslaat op andere koi. De reeds besmette koi kunnen het best in een quarantaine bak worden behandeld met breedspectrumantibiotica of vergelijkbare geneesmiddelen.